1 - باب تفعلل / مانند : / تدحرج ، يتدحرج ، تدحرجا . 2 - باب افعنلال / مانند : / احرنجم ، يحرنجم ، احرنجاما . 3 - افعلال / مانند : / اقشعرّ ، يقشعرّ ، اقشعرارا . و از اين تقسيمات پنجگانه‌اى كه براى فعل نقل كرديم ميتوان استفاده كرد كه « قل » مبنى بوده يا بنابر رأى ديگر معرب است و نيز مشتق و متصرّف و غير صحيح يعنى اجوف و همچنين ثلاثى مجرّد و از باب اصول مىباشد . تقسيم فعل باعتبار معناى آن ابتداء مىگوئيم : فعل يا انشاء بوده و يا اخبار مىباشد . انشاء : عبارتست از فعلى كه دلالت كند بر اينكه مدلوش بنفس القاء لفظ ايجاد شده و با قطع نظر از آن در خارج وجودى ندارد همچون افعال : امر ، نهى ، استفهام . اخبار : عبارتست از فعلى كه با قطع نظر از القاء لفظ واقعى دارد كه مدلول لفظ حكايت از آن مىكند نظير افعال : ماضى ، مضارع ، نفى ، حجد . تقسيم دوّم : ماضى ، حال ، استقبال فعل از نظر زمان وقوعش بر سه قسم است : 1 - ماضى : و آن فعلى است كه دلالت كند بر وقوع كارى در زمان گذشته مانند : ضرب . 2 - حال : و آن فعلى است كه دلالت كند بر وقوع عملى در زمان بين ماضى و استقبال . 3 - استقبال : و آن فعلى است كه دلالت كند بر وقوع عملى در زمان آينده مثل : يضرب .